Van Gogh NP wandelroute Helvoirt

Ontdek Vincents plek van familieleven en inspiratie met deze wandelroute van 15 kilometer.

3 uur 20 minuten (15.0 km)

Startpunt: vanaf jouw locatie


Bekijk alle 7 foto's

De Van Gogh NP Wandelroute in Helvoirt neemt je mee door het Brabantse landschap en de plekken waar familie van Gogh heeft gewoond en waar Vincent zich thuis voelde. De wandeling van 15 kilometer begint bij de Heilige Nicolaaskerk en gaat verder door bossen, open weidegebieden en voorbij vennen. Onderweg kom je langs historische gebouwen, zoals Kasteel Zwijnsbergen, en natuurlijke bezienswaardigheden, zoals de Loonse en Drunense Duinen en het Hengstven. Rustpunten onderweg bieden je de gelegenheid om te genieten van het uitzicht. Je kunt ook terecht bij boerderijwinkels voor streekproducten en bij Hotel De Guldenberg voor een culinaire stop. Met deze route loop je in de voetsporen van Vincent van Gogh en ontdek je het prachtige landschap waar hij zo van hield.

Wandel door Vincents plek van familieleven en inspiratie
Welkom in Helvoirt. Dit charmante dorp…

De Van Gogh NP Wandelroute in Helvoirt neemt je mee door het Brabantse landschap en de plekken waar familie van Gogh heeft gewoond en waar Vincent zich thuis voelde. De wandeling van 15 kilometer begint bij de Heilige Nicolaaskerk en gaat verder door bossen, open weidegebieden en voorbij vennen. Onderweg kom je langs historische gebouwen, zoals Kasteel Zwijnsbergen, en natuurlijke bezienswaardigheden, zoals de Loonse en Drunense Duinen en het Hengstven. Rustpunten onderweg bieden je de gelegenheid om te genieten van het uitzicht. Je kunt ook terecht bij boerderijwinkels voor streekproducten en bij Hotel De Guldenberg voor een culinaire stop. Met deze route loop je in de voetsporen van Vincent van Gogh en ontdek je het prachtige landschap waar hij zo van hield.

Wandel door Vincents plek van familieleven en inspiratie
Welkom in Helvoirt. Dit charmante dorp, midden in Van Gogh Nationaal Park, ligt in een authentiek Brabants landschap met slingerende beken, moerasgronden, zandverstuivingen en landerijen. Vincent van Gogh en zijn familie hebben een bijzondere band met dit dorp. Het is een plek van familieleven en inspiratie voor de jonge Vincent. Van 1871 tot 1875 is zijn vader hier predikant. Naast Vincents ouders, broers en zussen wonen hier meerdere familieleden. Vincent bezoekt hen maar al te graag. Hier komt hij thuis. Deze wandelroute is voor 75% onverhard . Je wandelt vanuit de dorpskern door het karakteristieke boerenlandschap dat Vincent inspireerde en dat hier voor een groot deel wordt hersteld. 

Routekaart
Bij deze Van Gogh NP wandelroute is een handige papieren wandelkaart uitgebracht. Deze is verkrijgbaar via onze webshop.

Over deze route
Deze route is uitgezet via het Brabantse wandelknooppuntensysteem. Wandel eenvoudig van het ene naar het andere genummerde knooppunt. Pijlen wijzen je de weg tussen de knooppunten. Klopt er iets niet aan de bewegwijzering van de route? Geef dit aan ons door via visitbrabant.com/meldpunt. Je kunt ook bellen naar 0800-4050050 (gratis).

Wandelen door Van Gogh Nationaal Park
Ontdek Van Gogh Nationaal Park. Geniet van het Brabantse landschap vol slingerende beken, uitgestrekte natuurgebieden, boerenland, landgoederen en groen tot in het hart van de dorpen en steden. Hier werken we samen aan een mooie, gezonde en groene leefomgeving. Met Vincent van Gogh als gids. Hij groeide op in dit gebied en weer geïnspireerd door de natuur en de Brabanders die het land bewerkten. De Van Gogh wandelroutes laten je de plekken die een bijzondere rol speelden in zijn leven, zelf beleven. Alsof je in een schilderij wandelt! Bekijk alle Van Gogh wandelroutes hier en deel je ervaring met ons via #VanGoghNP en #routesinbrabant.

  • Bewegwijzering Van Gogh routes Brabant

    Volg de bordjes met 'Van Gogh Nationaal Park'. Deze hangen onder de reguliere knooppuntborden.

    Volg de bordjes met 'Van Gogh Nationaal Park'. Deze hangen onder de reguliere knooppuntborden.

Dit ga je zien

Startpunt:

De Sint-Nicolaaskerk
Kastanjelaan 16
5268 CA Helvoirt
Navigeer naar startpunt
A

Deze statige neogotische Nicolaaskerk werd tussen 1901 en 1903 gebouwd en is uitzonderlijk mooi gedecoreerd.

De Heilige Nicolaaskerk Helvoirt Vooraanzicht van een kerk in het dorp Helvoirt
B

Nadat Helvoirt geteisterd werd door een epidemie zorgde Dr. Nicolaas Landman ervoor dat er betere watervoorziening kwam via dit pomphuiske.

Het Pomphuiske Helvoirt Een waterpomp met in de achtergrond de kerk van Helvoirt
10
63
64
C

In 1880 werd afgesproken dat hier maximaal 8 treinen per dag langs zouden komen. Anno nu komen er circa 8 treinen per uur langs.

Spoorwegovergang Lindelaan Helvoirt Spoorwegovergang in Helvoirt
61
20
D

In de zomer van 1874 verbleef Vincent van Gogh bij zijn familie in Helvoirt. Hij maakte er toen enkele schetsen, waaronder de schets ‘zicht op Helvoirt’.

Rustpunt met 'zicht op Helvoirt' Twee mensen die naar het Brabantse landschap kijken vanuit een bankje
65
E

In 2001 legt een brand het gebouw voor een groot deel in de as, waarna het in oude luister is hersteld. 

Kasteel Zwijnsbergen Helvoirt Een kasteel in een groene omgeving
60
46
10
8
G

Dit ven is een belangrijke verbinding tussen het droge zandlandschap van de Loonse en Drunense Duinen en het natte moerasgebied De Brand.

Boompjesven (Hengstven) Bord met daarop de tekst 'boompjesven' met in de achtergrond het water van het ven
H

Hier beleef je de rust en de schoonheid van de natuur zoals Vincent van Gogh die ook beleefd moet hebben.

Rustpunt met uitzicht op het boerenland Een bankje bij een weiland met koeien
9
11
15
16
6
J

Op deze kruising staat een boerderij uit 1702 die oorspronkelijk ook als herberg dienst heeft gedaan.

Distelberg Houten paneel Distelberg waarop Napoleon te zien is.
4
7
13
K

Hier wordt een volledig uitgeputte bodem van een voormalig aspergeveld omgetoverd tot een levendig voedselbos.

Voedselbos Het Loonse Bos Weiland met planten en bloemen
L

De boerderij van Jos en Caroline van Esch stamt uit 1890 en is een authentiek familiebedrijf.

Boerderijwinkel Ons Jos Boerderijwinkel met letters ONS JOS voor de deur.
67
65
20
61
64
63
10
M

Tegenover de Protestantse Kerk zie je in de Torenstraat op nummer 47 een statig wit pand staan, de Hervormde pastorie.

Hervormde pastorie
N

In de zomermaanden van 1874 maakte Vincent enkele schetsen van deze gotische kruiskerk.

Protestantse kerk in Helvoirt
O

Tegenover Vincent van Goghstraat nummer 5 ligt een veldje, waar het graf van Johannes van Gogh te vinden is. Hij was de oudste broer van Vincents vader. Vincent woonde bij hem in 1877 toen hij in Amsterdam theologie studeerde.

Graf oom Johannes van Gogh

Eindpunt:

De Sint-Nicolaaskerk
Kastanjelaan 16
5268 CA Helvoirt
Navigeer naar eindpunt

Routeverhaal

Startpunt:

De Sint-Nicolaaskerk
Kastanjelaan 16
5268 CA Helvoirt
Navigeer naar startpunt

Het verhaal van Vincent van Gogh in Helvoirt

  • Het is 1871. Schuin tegenover de protestantse kerk in Helvoirt doen nieuwe bewoners op 31 januari hun intrek in de statige pastorie. Het is het gezin Van Gogh. Vader Theodorus - de kersverse dorpspredikant - woont de komende 4 jaar met zijn gezin in de domineeswoning aan de Kerkstraat, later Torenstraat. Het is een ‘vrije woning met tuin en een stukje grond tot verbouwing van aardappelen’. De woning stamt uit 1657 en is op dat moment ruim 200 jaar oud.
  • Vincent, de 17-jarige tiener, heeft zijn ouderlijk huis twee jaar eerder verlaten. Hij werkt als jongste bediende bij Kunsthandel Goupil. Eerst in Den Haag, later in Londen en Parijs. Ondanks zijn reisavonturen voelt Helvoirt als zijn “thuis”. Hij verblijft er vele malen, zoals tijdens Pasen en Kerstmis.
    “Als men waarachtig van de natuur houdt dan vindt men ’t overal mooi. Maar toch verlang ik soms zoo naar Holland & vooral naar Helvoirt.” (Vincent in een brief aan broer Theo, Londen, 30 april 1874). Die zomer reist hij opnieuw af naar zijn thuishaven.
  • De natuurrijke omgeving maakt indruk op Vincent. Het is van een vergelijkbare schoonheid als het landschap uit zijn jeugd: rijk aan bos, heide en moerasgronden. Hij tekent, en later schildert, deze landschappen met liefde. Het Noordbrabants Museum exposeert een aantal van deze werken.
  • De kunstenaar in de dop voelt zich voorál in Helvoirt geïnspireerd. In de zomer van 1874 tekent hij dingen uit zijn directe omgeving, zoals de pastorie en de protestantse kerk. Na terugkeer in Londen schrijft hij: “Mijn teekenlust heeft hier in Engeland weer opgehouden, maar misschien krijg ik den een of anderen dag weer een bui.” (31 juli 1874)
  • Helvoirt telt in deze tijd 1450 inwoners en 4 straten. Met naast boerenwoningen ook enkele landhuizen voor ‘voorname lieden’. Tot 1880 is hier nog geen station: over de Keiweg richting ’s-Hertogenbosch hobbelt de ‘diligence’, een postkoets voor personenvervoer met - voor die tijd - redelijke vering.
  • Vincent bezocht zijn familie in Helvoirt 4 jaar lang. In zijn tijd werd het landschap gedomineerd door moerasgrond, kleine akkers en knotwilgen. Zo karakteristiek voor zijn latere werk.

Start van de wandeling

  • We starten op de parkeerplaats  van de Heilige Nicolaaskerk, die tussen 1901 en 1903 werd gebouwd ter vervanging van de sobere waterstaatskerk. Het gerestaureerde rijksmonument is uitzonderlijk mooi gedecoreerd.
  • Naast het kerkplein vinden we Het Pomphuiske. Voordat de familie Van Gogh naar Helvoirt trok, werd het dorp geteisterd door dysenterie, een epidemie waaraan 30 inwoners stierven. Het Pomphuiske voorzag in zuiver drinkwater en diende als nieuwszuil.
  • We steken de Spoorwegovergang over.Toen hier in 1880 voor het eerst een stoomtrein passeerde, was dat een wrede verstoring van de rust. Tijdens de aanleg van het spoor was er hevig protest vanuit de pastoor en Vincents vader. Zij verloren hun strijd tevergeefs.
  • We lopen verder, in Vincents voetsporen. Dit is waar hij door de velden struinde, met ‘zicht op Helvoirt’. Zijn gelijknamige schets maakte hij in de zomer van 1874. Als we vlak voor knooppunt 65 achterom kijken, richting de kerktoren van Helvoirt, lijkt het alsof we door zijn schets wandelen. ‘Vincents’ knotwilgen maken het beeld compleet.
  • De Van Goghs waren bevriend met de adellijke familie De Jonge van Zwijnsbergen. Zij vierden kerst op de buitenplaats van het 18e eeuwse Kasteel Zwijnsbergen en mochten wandelen op hun landgoed. Het kasteel werd in 2001 in de as gelegd door een brand, waarna het in oude luister is hersteld. Joan de Jonge van Zwijnsbergen had een belangrijke rol binnen de protestantse gemeente en zat met vader Theodorus in de kerkenraad.
  • We strijken neer bij Hotel De Guldenberg voor een culinaire pitstop. Met de Loonse en Drunense Duinen als achtertuin, is deze Natuurpoort het ideale start- en eindpunt van vele wandel-, fiets- en mountainbikeroutes. De naam Guldenberg verwijst naar een kleine zandheuvel die hier lag in een moerassig gebied. De boeren moesten een florijn betalen om hun karren over deze heuvel te laten trekken.
  • De beschutting van de bossen maakt plaats voor een open weidegebied, met het fraaie Hengstven. In de jaren 30 werd het gebied drooggelegd voor landbouw, maar Natuurmonumenten en de Duinboeren hebben de oude vennen hersteld. Ook heide krijgt weer kans om te groeien. Het Hengstven verbindt droog zandlandschap met nat moerasgebied, wat zorgt voor een gevarieerder leefgebied voor dieren en planten.
  • Bij enkele Rustpunten met uitzicht op het dorp nemen we de tijd om te mijmeren. Neem plaats op de bankjes en stoelen. Ervaar hier net als Vincent de rust en schoonheid van het boerenleven en het uitzicht over de landerijen.
  • We belanden midden in de Brabantse Sahara. De Loonse en Drunense Duinen vormen met ruim 3.500 hectare één van de meest uitgestrekte stuifzandgebieden van West-Europa. Het typische duinbeeld van zand, bos en vennetjes ontstond in de laatste ijstijd.
  • Op de kruising in het gehucht Distelberg naderen we een boerderij uit 1702. Op de zijgevel prijkt een geschilderd houten paneel, waaruit blijkt dat hier op 6 mei 1810 Napoleon met zijn gevolg passeerde.
  • Terwijl we ons terug in de tijd wanen, passeren we oude boerderijen en struinen langs aspergevelden. Aan onze linkerzijde ligt Voedselbos Het Loonse Bos. Hier wordt een levendig voedselbos gecreëerd, rijk aan biodiversiteit.
  • Liefhebbers van boeren streekproducten, waaronder prijswinnende kaas, kunnen hun hart ophalen bij Boerderijwinkel Ons Jos. De authentieke boerderij uit 1890 - Vincents sterfjaar - herbergt 65 Montbéliarde koeien. Als Duinboeren zijn Jos en Caroline en dochter Laura van Esch hoeders van het agrarische landschap. Zij verbinden boer, land, natuur en inwoners met hun producten.
  • We steken de lieflijke Zandleij over. Deze beek is ooit aangelegd om het natuurgebied nat te houden en loopt van Tilburg tot aan Cromvoirt. 
  • Terwijl we het landgoed van Kasteel Zwijnsbergen doorkruisen, zien we Helvoirt weer liggen met de knotwilgen op de voorgrond. De tijd staat even stil. In Vincents voetsporen wandelen we terug naar zijn zo geliefde Helvoirt.

Eindpunt:

De Sint-Nicolaaskerk
Kastanjelaan 16
5268 CA Helvoirt
Navigeer naar eindpunt
  • 10
  • 63
  • 64
  • 61
  • 20
  • 65
  • 60
  • 46
  • 10
  • 8
  • 9
  • 11
  • 15
  • 16
  • 6
  • 4
  • 7
  • 13
  • 67
  • 65
  • 20
  • 61
  • 64
  • 63
  • 10
Scroll terug naar boven