Van Gogh fietsroute Nuenen

4 uren 5 minuten (49,0 km)

Vincent van Gogh woonde en werkte van december 1883 tot november 1885 in Nuenen. Zijn verblijf in Nuenen wordt beschouwd als een van de belangrijkste en meeste productieve periodes in zijn leven. Met grote inzet maakte hij in Nuenen 194 schilderijen, waaronder ‘De aardappeleters’, 313 tekeningen, 25 aquarellen en 19 briefschetsen.

Daarnaast vormen Nuenen zelf en haar omgeving een collectie op zich. Maar liefst 23 gebouwen en landschappen hebben een directe relatie met het tweejarig verblijf van Vincent in Nuenen. Van die 23 objecten zijn er 14 door hem, één of meerdere keren geschilderd of getekend. De Van Gogh fietsroute loopt langs deze levende collectie.

"En het Brabant dat men gedroomd heeft, daar komt de werkelijkheid soms al heel dichtbij..."

Brief 446, Nuenen, 15 mei 1884.

Hoe werkt de Van Gogh fietsroute?
De Van Gogh fietsroute is uitgezet via het Brabantse knooppuntensysteem. Onder elk knooppuntbord tref je een Van Gogh fietsroutebord. V…

Lees verder

Vincent van Gogh woonde en werkte van december 1883 tot november 1885 in Nuenen. Zijn verblijf in Nuenen wordt beschouwd als een van de belangrijkste en meeste productieve periodes in zijn leven. Met grote inzet maakte hij in Nuenen 194 schilderijen, waaronder ‘De aardappeleters’, 313 tekeningen, 25 aquarellen en 19 briefschetsen.

Daarnaast vormen Nuenen zelf en haar omgeving een collectie op zich. Maar liefst 23 gebouwen en landschappen hebben een directe relatie met het tweejarig verblijf van Vincent in Nuenen. Van die 23 objecten zijn er 14 door hem, één of meerdere keren geschilderd of getekend. De Van Gogh fietsroute loopt langs deze levende collectie.

"En het Brabant dat men gedroomd heeft, daar komt de werkelijkheid soms al heel dichtbij..."

Brief 446, Nuenen, 15 mei 1884.

Hoe werkt de Van Gogh fietsroute?
De Van Gogh fietsroute is uitgezet via het Brabantse knooppuntensysteem. Onder elk knooppuntbord tref je een Van Gogh fietsroutebord. Volg eenvoudigweg de Van Gogh fietsroutebordjes van het ene naar het andere genummerde knooppunt. Tussen de knooppunten volg je de bewegwijzering van het knooppuntensysteem.

Fietsroute app
Tip: fiets deze route met de Fietsroute app van Fietsnetwerk. Zet de app op je mobiele telefoon en open de 'Van Gogh fietsroute Nuenen'. De app leidt je langs de fietsroute. Bekijk onderweg tekeningen, schilderijen en lees over het leven van Vincent. Download de Fietsroute app gratis in de App Store of Play Store.

Meldpunt routes
Klopt er iets niet aan de bewegwijzering of de route? Meld dit via het Meldpunt knooppuntroutes Brabant. Je kunt ook bellen naar 0800-4050050 (gratis).

Lees minder

Neem alvast een kijkje

Dit ga je zien

Vincentre

Museum Vincentre

Berg 29
5671 CA Nuenen
Salon Nune Ville

Salon Nune Ville

Berg 24
5671 CC Nuenen
79
hoofd_image

Kostershuisje

Berg 40
5671CC Nuenen
Van Goghkerkje Nuenen

Van Goghkerkje Nuenen

Papenvoort 2
5671 CR Nuenen
78
Roosdonck

Windmolen de Roosdonck

Gerwenseweg 2
5674 SG Nuenen
74 70 62 61 03
Mural Helmond

Van Gogh Mural Helmond

5707 CC Nuenen
06 59 93 92
hoofd_image

Korenmolen Vogelenzang/Bettmolen

Molendreef 6
5737 EP Lieshout
71 63 72 09 08 98 80 81 35
Opwettense watermolen

De Watermolen van Opwetten

Opwettenseweg 203
5674 AC Nuenen
Van Gogh Roosegaarde fietspad

Van Gogh-Roosegaarde fietspad

Urkhovenseweg 57
5641 KB Eindhoven
34 79
Vincentre

Museum Vincentre

Berg 29
5671 CA Nuenen

Beschrijving

Vincentre

Museum Vincentre

Berg 29
5671 CA Nuenen
  • Vincentre
    Het Vincentre vertelt de Nuenense geschiedenis van Vincent aan de hand van foto's, reproducties van schilderijen, tekeningen en brieven. De totstandkoming van Van Goghs eerste meesterwerk, De Aardappeleters, neemt uiteraard een bijzondere plek in.
    Op zo’n 400 meter afstand van het Vincentre vind je al enkele locaties die Vincent geschilderd heeft. Deze kleine route is eenvoudig te wandelen. De grote route langs achttien locaties staat in het routeboekje 'Op pad met Vincent'. Goed voor een paar uur wandelen, maar je kunt deze route ook op de fiets afleggen.
  • De pastorie
    Dit is de plek waar de familie Van Gogh van 1882 tot 1885 woonde. Vincent zelf woonde er van december 1883 tot mei 1885. Zijn ouders hadden Etten verlaten nadat vader Van Gogh in Nuenen een nieuwe baan als predikant had aanvaard. Vincent van Gogh had zijn eerste atelier in Nuenen in een aanbouw achter de pastorie. Hij heeft zowel de voor- als achtergevel geschilderd en getekend. De pastorie dateert van 1764.
  • Salon Nune Ville  
    In Huis Nune Ville woonde het gezin Begemann. Toen Vincents moeder in 1884 herstellende was van een beenbreuk en hij haar thuis verzorgde, nam één van de zussen Begemann, Margot, het naaikransje van moeder Van Gogh tijdelijk over. Vincent en Margot werden verliefd op elkaar. Maar de families werkten de verhouding tegen. Margot raakte daarvan zo in de war dat ze vergif innam. Vincent beschreef het voorval in zijn brieven. Terwijl zij in Utrecht herstelde van deze zelfmoordpoging, dacht hij er over na om met haar te trouwen. Maar zo ver zou het nooit komen.
    Na de familie Begemann is het huis nog in bezit geweest van de familie Van Gogh. Het gerestaureerde 19e-eeuwse pand is te bezichtigen op zaterdagmiddag en op aanvraag. De eigenaresse laat onder meer de salon zien met schilderijen van Vincents schildervrienden uit Den Haag en Nuenen. Op zolder vind je de originele dienstbodekamers uit de 19e eeuw.
  • Kostershuisje
    Slechts één van de vele wevershuisjes die Nuenen in de tijd van Van Gogh rijk, was bestaat nog. Het is gebouwd in 1763 en is nu een rijksmonument. Het is een mooi voorbeeld van hoe de kleine huisjes van de Nuenense thuiswevers eruitzagen.
    Vincent was gefascineerd door de arme wevers. Hij tekende en schilderde ze aan het werk achter hun getouw. De koster van het Van Gogh kerkje woonde later in dit huisje, dus de andere naam is het ‘Kostershuisje’. Dit in 2018 gerestaureerde huis is tegenwoordig een bed & breakfast.
  • Van Goghkerkje
    In dit kerkje was Vincents vader predikant van augustus 1882 tot 26 maart 1885. Het kerkje werd in 1824 gebouwd en in 1826 in gebruik genomen. In 1928 werd de consistoriekamer aangebouwd. In het kerkje zijn het doopvont, de koperen lessenaar van de huidige preekstoel, een deel van het Avondmaalzilver en een bijbel nog aanwezig.
    Vincent schreef op 3 februari 1884 in een brief aan zijn broer Theo dat hij een schilderij van het kerkje voor zijn moeder had gemaakt. Zij had kort daarvoor haar bovenbeen gebroken, moest thuis in bed blijven en kon dus niet naar de kerk gaan. Ze was half januari 1884 met de trein naar Helmond gegaan en bij het uitstappen ongelukkig ten val gekomen.  Het kerkje is gratis toegankelijk. Openingstijden
  • Molen De Roosdonck
    Molen De Roosdonck is vernoemd naar het gebied waarin hij staat. De molen wordt nog altijd gebruikt voor het malen van graan en is dus een 'levend' monument, een bezoek waard. De molen is op de achtergrond te zien in diverse schetsen en tekeningen van Van Gogh.
    Recent zijn in de omgeving van de molen knotberken aangeplant. In 1884 maakte Vincent een pentekening van knotberken in Nuenen. Tijdens zijn Brabantse periode maakte Vincent tal van tekeningen en schilderijen van molens.
  • Woning van ‘De Aardappeleters’
    In de tijd van Vincent stond hier de boerderij van familie De Groot. Vincent maakte van die boerderij een schilderij en de familie stond model voor talloze studies van boerenkoppen en handen. In april 1885 voltooide hij het schilderij ‘De Aardappeleters’. Het toont de familie De Groot aan de maaltijd. Vincent beschouwde De Aardappeleters als zijn eerste volwaardige werk. Hij stuurde het op 6 mei 1885 naar zijn broer Theo. Achteraf gezien, was Vincents verblijf in Nuenen een van de belangrijkste en meeste productieve periodes in Vincents leven. Hij maakte er de keuze om het dagelijkse, harde leven van de medemens als uitgangspunt voor zijn schilderen te nemen.
  • Molen De Vogelenzang 
    Deze zogenoemde beltmolen aan de Molendreef in Lieshout is gebouwd in 1819 en wordt gebruikt als korenmolen. Vanuit zijn vele brieven weten we dat Vincent van Gogh er tijdens zijn verblijf in Nuenen (1883-1885) dikwijls op uittrok in de omgeving. Vaak met zijn Eindhovense vriend Antoon Kerssemakers. Antoon Kerssemakers herinnerde zich in de Groene Amsterdammer van 1912:  “Zoo hebben wij verscheidene malen schilderexcursies gemaakt in Nuenen, onder meer naar dat oud-middeleeuwsch kapelletje, dat daar midden in den akker stond, en naar die mooie oude windmolen onder Lieshout, waar ik later nog bij hem zoo’n kranige forsche studie zag met die vierkante schaapjes onder langs de molen”. Zeer waarschijnlijk bedoelde hij hier De Vogelenzang mee. Vincent zou er ook twee tekeningen van hebben gemaakt in 1885. Hierop is de molen te zien met op de voorgrond een korenveld met schoven. 
  • Watermolen van Opwetten 
    De historie van deze molen gaat ongeveer duizend jaar terug. De molen heeft het grootste waterrad van heel Nederland met een diameter van meer dan 9 meter. Op de zaagmachine na is de molen nog helemaal authentiek.
    Dit is een van de drie watermolens die Vincent van Gogh vastlegde op doek. De watermolen met de draaiende raderen symboliseerde voor hem het werkende bestaan. De stroming van het water en reflectie van de gebouwen in het water vormden bovendien schilderkunstige uitdagingen. Hier aan de Dommel werkte hij samen met de schilder Anthon van Rappard, die hij in 1880 in Brussel had leren kennen.
    De koren- en houtzaagmolen is de hele week vrij toegankelijk. Op zondagmiddag draait de molen vanaf 13.00 tot 16.00. Er is dan een vrijwillige molenaar aanwezig die je meer uitleg kan geven over de werking van de molen.
  • Van Gogh-Roosegaarde fietspad
    Het bijzondere Van Gogh-Roosegaarde fietspad ligt vlakbij de route! Het 600 meter lange fietspad ligt vlakbij de Watermolen van Opwetten, tussen fietsknooppunt 99 en 35. Het unieke fietspad is geïnspireerd op het schilderij The Starry Night van meesterschilder Vincent van Gogh. Je wordt in de schemering verrast door een ontwerp van licht en kleur. 
  • Woning koster Schafrat en Het Park 
    Vincent huurde vanaf mei 1884 twee kamers bij de katholieke koster Johannes Schafrat, wiens huis op deze plek stond. Hier had Vincent zijn atelier en schilderde hij zijn meesterwerk ‘De Aardappeleters’. De kosterswoning werd in 1936 afgebroken. Een beeldje van een schilder met zijn schildersezel in de voortuin herinnert aan het feit dat Vincent hier een atelier had.
    Recht tegenover deze plek staat een beeldengroep van De Aardappeleters. Op 9 december 2015 werd het kunstwerk van de kunstenaar Peter Nagelkerke onthuld. Meer noordelijk in Het Park staat een standbeeld van Vincent van Gogh, opgericht in 1984, honderd jaar na het verblijf van Van Gogh in Nuenen.
  • Van Gogh Mural Helmond 
    Tip: vanaf knooppunt 3 kun je circa 1,5 kilometer van de route afwijken om een bijzondere muurschildering te bekijken. Kunstenares Ilse Weisfelt heeft zich laten inspireren door de arbeiders in Van Goghs schilderijen. Deze komen in verschillende herhalende patronen op de pilaren. Je vindt de mural in de Kasteellaan bij de kanaaldijk Noord-West. Foto's: Hans van Berkenmortel.
Vincentre

Museum Vincentre

Berg 29
5671 CA Nuenen
79
78
74
70
62
61
03
06
59
93
92
71
63
72
09
08
98
80
81
35
34
79