Van Gogh fietsroute Nuenen

4 uur 5 minuten (49,0 km)

  • Download GPX

Vincent Van Gogh, een van de beroemdste kunstenaars ter wereld, is een geboren en getogen Brabander (Zundert, 1853). Hoewel Vincent een groot liefhebber was van de natuur en het Brabantse platteland, hield hij ook wel van de dynamiek en de verleidingen van de grote stad. Deze Van Gogh fietsroute van 49 km voert je langs de Van Gogh-hoogtepunten in en rond Nuenen. De route passeert het Van Gogh Village Museum, het Van Gogh Kerkje waar de vader van Vincent predikant was en de woning van de aardappeleters.

Vincent van Gogh woonde en werkte van december 1883 tot november 1885 in Nuenen. Zijn verblijf in Nuenen wordt beschouwd als een van de belangrijkste en meeste productieve periodes in zijn leven. Met grote inzet maakte hij in Nuenen 194 schilderijen, waaronder ‘De aardappeleters’, 313 tekeningen, 25 aquarellen en 19 briefschetsen.

Daarnaast vo…

Vincent Van Gogh, een van de beroemdste kunstenaars ter wereld, is een geboren en getogen Brabander (Zundert, 1853). Hoewel Vincent een groot liefhebber was van de natuur en het Brabantse platteland, hield hij ook wel van de dynamiek en de verleidingen van de grote stad. Deze Van Gogh fietsroute van 49 km voert je langs de Van Gogh-hoogtepunten in en rond Nuenen. De route passeert het Van Gogh Village Museum, het Van Gogh Kerkje waar de vader van Vincent predikant was en de woning van de aardappeleters.

Vincent van Gogh woonde en werkte van december 1883 tot november 1885 in Nuenen. Zijn verblijf in Nuenen wordt beschouwd als een van de belangrijkste en meeste productieve periodes in zijn leven. Met grote inzet maakte hij in Nuenen 194 schilderijen, waaronder ‘De aardappeleters’, 313 tekeningen, 25 aquarellen en 19 briefschetsen.

Daarnaast vormen Nuenen zelf en haar omgeving een collectie op zich. Maar liefst 23 gebouwen en landschappen hebben een directe relatie met het tweejarig verblijf van Vincent in Nuenen. Van die 23 objecten zijn er 14 door hem, één of meerdere keren geschilderd of getekend. De Van Gogh fietsroute loopt langs deze levende collectie.

"En het Brabant dat men gedroomd heeft, daar komt de werkelijkheid soms al heel dichtbij..."

Brief 446, Nuenen, 15 mei 1884.

Routekaart
Wil je op pad met een papieren, opvouwbare routekaart? Bestel deze hier via de webshop van VisitBrabant Routebureau. Liever digitaal? Bekijk deze routepagina op je telefoon of of download het GPX bestand.

Over deze route
Deze fietsroute is gemaakt door VisitBrabant Routebureau. De route is uitgezet via het Brabantse fietsknooppuntensysteem. Fiets eenvoudigweg van het ene naar het andere genummerde knooppunt. Pijlen wijzen je de weg tussen de knooppunten. Bij het startpunt van deze route vind je voldoende parkeergelegenheid en horeca. Klopt er iets niet aan de bewegwijzering van de route? Geef dit aan ons door via visitbrabant.com/meldpunt. Je kunt ook bellen naar 0800-4050050 (gratis).

Van Gogh routes
In Brabant werd Vincent van Gogh geboren, hier groeide hij op, vond hij inspiratie, zette hij zijn eerste schetsen op papier, ontwikkelde hij zich tot schilder en maakte hij zijn eerste meesterwerk: De aardappeleters. Fiets en wandel door het Brabantse landschap dat Van Gogh zo geïnspireerd heeft en bezoek de Van Gogh Monumenten. Dichterbij Vincent kun je niet komen! Bekijk ze allemaal.

  • Bewegwijzering Van Gogh Fietsroutes

    Volg de bordjes met 'Van Gogh Route'. Deze hangen onder de reguliere knooppuntborden.

    Volg de bordjes met 'Van Gogh Route'. Deze hangen onder de reguliere knooppuntborden.

Dit ga je zien

Startpunt: Van Gogh Village Museum
Berg 29
5671 CA Nuenen
1

Van Gogh Village Museum

Berg 29
5671 CA Nuenen
Vanaf december 1883 woont Vincent van Gogh twee jaar bij zijn ouders in Nuenen. Hij legt zich daar volledig toe op het schilderen en maakt in Nuenen maar liefst een kwart van zijn totale oeuvre.
Tentoonstellingsruimte Van Gogh Village Museum Nuenen Van Gogh Village Museum
79
2

Werkplaats Theo de Vries

Berg 34
Nuenen
Voor de reeks kopstudies die Vincent in de winter van 1884-1885 vervaardigt, past hij hoogstwaarschijnlijk een perspectiefraam toe. Vermoedelijk laat hij het nieuw perspectiefraam maken door de plaatselijke aannemer en timmerman Theodorus de Vries.
Een foto van de werkplaats waar Theodorus de Vries een perspectiefraam geplaats heeft voor de familie Van Gogh Werkplaats Theo de Vries
3

Wevershuisje

Berg 40
5671CC Nuenen
In 1763 gebouwd als wevershuis. Later wordt het 'kostershuisje' genoemd omdat de eigenaar - koster/organist van de Hervormde Gemeente - hier tot 1967 woonde.
Wevershuisje
4

Monument Hildo Krop

thv Berg 44
5671 CA Nuenen
Ter gelegenheid van de veertigste sterfdag van Vincent van Gogh werd dit monument door Hildo Krop vervaardigd.
Monument Hildo Krop
5

Van Goghkerkje Nuenen

Papenvoort 2
5671 CR Nuenen
In dit kerkje in Nuenen was de vader van Vincent van Gogh predikant.
Van Goghkerkje Nuenen
6

Textielfabriek en woning Louis Begemann

Berg 65
Nuenen
In Nuenen staan in de tweede helft van de negentiende eeuw vijf textielfabrieken, waaronder de linnenfabriek van Jacobus Lodewijk Louis Begemann aan de huidige Berg 65.
Een foto van Textielfabriek en woning Louis Begemann Textielfabriek en woning Louis Begemann
78
7

Molen De Roosdonck

Gerwenseweg 2
5674 SG Nuenen
Ten noorden van Nuenen staat deze molen in het open landschap. Vincent heeft de korenmolen getekend en geschilderd
Molen De Roosdonck
8

Woning de Aardappeleters

Gerwenseweg 4
5674 SG Nuenen
In de tijd van Vincent stond hier de boerderij van familie De Groot. In april en mei 1885 schilderde hij uiteindelijk wat hijzelf als zijn eerste volwaardige werk beschouwde: De aardappeleters.
Woning de Aardappeleters
74
9

Sint-Clemenskerk Gerwen

Heuvel 23
5674 RR Gerwen
Vincent van Gogh tekende de Sint-Clemenskerk in Gerwen in december 1883.
Sint-Clemenskerk Gerwen
70 62 61 03
10

Van Gogh Mural Helmond

5707 CC Nuenen
Kunstenares Ilse Weisfelt heeft zich laten inspireren door de arbeiders in Van Goghs schilderijen.
Van Gogh Mural Helmond
06 59 93 92
11

Korenmolen Vogelenzang/Bettmolen

Molendreef 6
5737 EP Lieshout
De molen Vogelenzang of Bettmolen is een ronde stenen molen die zich bevindt aan de Molendreef in Lieshout.
Korenmolen Vogelenzang/Bettmolen
71 63 72 09
12

Populierenlaan Broekdijk

Eikelkampen 3
Nederwetten
Vincent Van Gogh maakte van de boerderij De Schoteldonkse Hoeve en de laan die er naar toe liep, het schilderij 'Populierenlaan in de herfst' (F122) in 1884.
Populierenlaan Broekdijk
08 98 80 81 35
13

Van Gogh-Roosegaarde fietspad

Urkhovenseweg 57
5641 KB Eindhoven
In Eindhoven, net buiten Nuenen, ligt een uniek fietspad geïnspireerd op The Starry Night van meesterschilder Vincent Van Gogh.
Van Gogh-Roosegaarde fietspad
14

De Watermolen van Opwetten

Opwettenseweg 203
5674 AC Nuenen
De Watermolen van Opwetten biedt iets werkelijk unieks, want waar ter wereld kun je ín een schilderij van Vincent van Gogh vertoeven?
Een watermolen in Nuenen met op de voorgrond gras. De Watermolen van Opwetten
34
15

Oude toren en graf vader Theodorus van Gogh

5671 DT Nuenen
We zien nu een woonwijk, maar Vincent zag hier de oude toren van de 15de-eeuwse kerk met het kerkhof. Hij hield van dit boerenkerkhof met de oude toren. Hij maakte er maar liefst 35 tekeningen en schilderijen van, ook tijdens de afbraak in 1885.
Oude toren en graf vader Theodorus van Gogh
16

Heilige Clemenskerk in Nuenen

Park 53
5671 GC Nuenen
Vlakbij de Heilige Clemenskerk in Nuenen had Vincent van Gogh zijn eerste atelier.
Heilige Clemenskerk in Nuenen
17

Woning koster Schafrat en Het Park

Park 51
5671 GC Nuenen
Vincent huurde vanaf mei 1884 twee kamers bij de katholieke koster Johannes Schafrat, wiens huis op deze plek stond.
Woning koster Schafrat en Het Park
18

Salon Nune Ville

Berg 24
5671 CC Nuenen
Treed in de letterlijke voetsporen van Vincent van Gogh en Margot Begemann, in Salon Nune Ville: het ouderlijk huis van Margo, de vrouw met wie Van Gogh een dramatische liefdesaffaire beleefde.
Salon Nune Ville
19

Pastorie en tuin

Berg 26
5671 CC Nuenen
De familie Van Gogh woonde hier van 1882 tot 1885, Vincent van december 1883 tot mei 1884.
Pastorie en tuin
79
Eindpunt: Van Gogh Village Museum
Berg 29
5671 CA Nuenen

Beschrijving

Startpunt: Van Gogh Village Museum
Berg 29
5671 CA Nuenen
  • Het Van Gogh Village Museum vertelt de Nuenense geschiedenis van Vincent aan de hand van foto's, reproducties van schilderijen, tekeningen en brieven. De totstandkoming van Van Goghs eerste meesterwerk, De Aardappeleters, neemt uiteraard een bijzondere plek in.
    Op zo’n 400 meter afstand van het Museum vind je al enkele locaties die Vincent geschilderd heeft.
  • Slechts één van de vele wevershuisjes die Nuenen in de tijd van Van Gogh bestond, staat er nog steeds. Het is gebouwd in 1763 en is nu een rijksmonument. Het is een mooi voorbeeld van hoe de kleine huisjes van de Nuenense thuiswevers eruitzagen. Vincent was gefascineerd door de arme wevers. Hij tekende en schilderde ze aan het werk achter hun getouw. De koster van het Van Gogh kerkje woonde later in dit huisje, dus de andere naam is het ‘Kostershuisje’. Dit in 2018 gerestaureerde huis is tegenwoordig een bed & breakfast.
  • In dit kerkje was Vincents vader predikant van augustus 1882 tot 26 maart 1885. Het kerkje werd in 1824 gebouwd en in 1826 in gebruik genomen. In 1928 werd de consistoriekamer aangebouwd. In het kerkje zijn het doopvont, de koperen lessenaar van de huidige preekstoel, een deel van het Avondmaalzilver en een bijbel nog aanwezig. Vincent schreef op 3 februari 1884 in een brief aan zijn broer Theo dat hij een schilderij van het kerkje voor zijn moeder had gemaakt. Zij had kort daarvoor haar bovenbeen gebroken, moest thuis in bed blijven en kon dus niet naar de kerk gaan. Ze was half januari 1884 met de trein naar Helmond gegaan en bij het uitstappen ongelukkig ten val gekomen.
  • Molen De Roosdonck is vernoemd naar het gebied waarin hij staat. De molen wordt nog altijd gebruikt voor het malen van graan en is dus een 'levend' monument, een bezoek waard. De molen is op de achtergrond te zien in diverse schetsen en tekeningen van Van Gogh. Recent zijn in de omgeving van de molen knotberken aangeplant. In 1884 maakte Vincent een pentekening van knotberken in Nuenen. Tijdens zijn Brabantse periode maakte Vincent tal van tekeningen en schilderijen van molens.
  • In de tijd van Vincent stond hier de boerderij van familie De Groot. Vincent maakte van die boerderij een schilderij en de familie stond model voor talloze studies van boerenkoppen en handen. In april 1885 voltooide hij het schilderij ‘De Aardappeleters’. Het toont de familie De Groot aan de maaltijd. Vincent beschouwde De Aardappeleters als zijn eerste volwaardige werk. Hij stuurde het op 6 mei 1885 naar zijn broer Theo. Achteraf gezien, was Vincents verblijf in Nuenen een van de belangrijkste en meeste productieve periodes in Vincents leven. Hij maakte er de keuze om het dagelijkse, harde leven van de medemens als uitgangspunt voor zijn schilderen te nemen.
  • Kunstenares Ilse Weisfelt heeft zich laten inspireren door de arbeiders in Van Goghs schilderijen. Deze komen in verschillende herhalende patronen op de pilaren. Je vindt de mural in de Kasteellaan bij de kanaaldijk Noord-West. Foto's: Hans van Berkenmortel.
  • Deze zogenoemde beltmolen aan de Molendreef in Lieshout is gebouwd in 1819 en wordt gebruikt als korenmolen. Vanuit zijn vele brieven weten we dat Vincent van Gogh er tijdens zijn verblijf in Nuenen (1883-1885) dikwijls op uittrok in de omgeving. Vaak met zijn Eindhovense vriend Antoon Kerssemakers. Antoon Kerssemakers herinnerde zich in de Groene Amsterdammer van 1912:  “Zoo hebben wij verscheidene malen schilderexcursies gemaakt in Nuenen, onder meer naar dat oud-middeleeuwsch kapelletje, dat daar midden in den akker stond, en naar die mooie oude windmolen onder Lieshout, waar ik later nog bij hem zoo’n kranige forsche studie zag met die vierkante schaapjes onder langs de molen”. Zeer waarschijnlijk bedoelde hij hier De Vogelenzang mee. Vincent zou er ook twee tekeningen van hebben gemaakt in 1885. Hierop is de molen te zien met op de voorgrond een korenveld met schoven.
  • Het bijzondere Van Gogh-Roosegaarde fietspad ligt vlakbij de route! Het 600 meter lange fietspad ligt vlakbij de Watermolen van Opwetten, tussen fietsknooppunt 99 en 35. Het unieke fietspad is geïnspireerd op het schilderij The Starry Night van meesterschilder Vincent van Gogh. Je wordt in de schemering verrast door een ontwerp van licht en kleur.
  • De historie van deze molen gaat ongeveer duizend jaar terug. De molen heeft het grootste waterrad van heel Nederland met een diameter van meer dan 9 meter. Op de zaagmachine na is de molen nog helemaal authentiek. Dit is een van de drie watermolens die Vincent van Gogh vastlegde op doek. De watermolen met de draaiende raderen symboliseerde voor hem het werkende bestaan. De stroming van het water en reflectie van de gebouwen in het water vormden bovendien schilderkunstige uitdagingen. Hier aan de Dommel werkte hij samen met de schilder Anthon van Rappard, die hij in 1880 in Brussel had leren kennen. De koren- en houtzaagmolen is de hele week vrij toegankelijk. Op zondagmiddag draait de molen vanaf 13.00 tot 16.00. Er is dan een vrijwillige molenaar aanwezig die je meer uitleg kan geven over de werking van de molen. De Watermolen van Opwetten is een officieel Brabants Fietscafé. Bij de Brabantse Fietscafés voel jij je als fietser extra welkom!
  • Vincent huurde vanaf mei 1884 twee kamers bij de katholieke koster Johannes Schafrat, wiens huis op deze plek stond. Hier had Vincent zijn atelier en schilderde hij zijn meesterwerk ‘De Aardappeleters’. De kosterswoning werd in 1936 afgebroken. Een beeldje van een schilder met zijn schildersezel in de voortuin herinnert aan het feit dat Vincent hier een atelier had.
    Recht tegenover deze plek staat een beeldengroep van De Aardappeleters. Op 9 december 2015 werd het kunstwerk van de kunstenaar Peter Nagelkerke onthuld. Meer noordelijk in Het Park staat een standbeeld van Vincent van Gogh, opgericht in 1984, honderd jaar na het verblijf van Van Gogh in Nuenen.
  • In Huis Nune Ville woonde het gezin Begemann. Toen Vincents moeder in 1884 herstellende was van een beenbreuk en hij haar thuis verzorgde, nam één van de zussen Begemann, Margot, het naaikransje van moeder Van Gogh tijdelijk over. Vincent en Margot werden verliefd op elkaar. Maar de families werkten de verhouding tegen. Margot raakte daarvan zo in de war dat ze vergif innam. Vincent beschreef het voorval in zijn brieven. Terwijl zij in Utrecht herstelde van deze zelfmoordpoging, dacht hij er over na om met haar te trouwen. Maar zo ver zou het nooit komen. Na de familie Begemann is het huis nog in bezit geweest van de familie Van Gogh. Het gerestaureerde 19e-eeuwse pand is te bezichtigen op zaterdagmiddag en op aanvraag. De eigenaresse laat onder meer de salon zien met schilderijen van Vincents schildervrienden uit Den Haag en Nuenen. Op zolder vind je de originele dienstbodekamers uit de 19e eeuw.
  • Dit is de plek waar de familie Van Gogh van 1882 tot 1885 woonde. Vincent zelf woonde er van december 1883 tot mei 1885. Zijn ouders hadden Etten verlaten nadat vader Van Gogh in Nuenen een nieuwe baan als predikant had aanvaard. Vincent van Gogh had zijn eerste atelier in Nuenen in een aanbouw achter de pastorie. Hij heeft zowel de voor- als achtergevel geschilderd en getekend. De pastorie dateert van 1764.
Eindpunt: Van Gogh Village Museum
Berg 29
5671 CA Nuenen
  • 79
  • 78
  • 74
  • 70
  • 62
  • 61
  • 03
  • 06
  • 59
  • 93
  • 92
  • 71
  • 63
  • 72
  • 09
  • 08
  • 98
  • 80
  • 81
  • 35
  • 34
  • 79