UITGELEEFD! Beesten & Botten uit Brabantse Bodem

Bij Museum Klok & Peel gaan erfgoed en hightech hand in hand

Praten met eenmiddeleeuws paard

‘Uitgeleefd! Beesten & Botten uit Brabantse Bodem’. Met een expositie onder deze titel trakteert Museum Klok & Peel in Asten zijn bezoekers een jaar lang op de fascinerende wereld van dieren en hun skeletten. De expositie combineert eeuwenoud erfgoed op verrassende wijze met hedendaagse hightech en is daardoor interessant voor alle leeftijden. Je kunt er zelfs praten met de skeletten van een middeleeuws paard en een prehistorische mammoet! De tentoonstelling is te zien van 1 april 2026 tot 1 april 2027.

Voor de groots opgezette wisselexpositie wordt de Royal Eijsboutszaal, die normaliter de fameuze collectie Klokken van de Wereld herbergt, uitgeruimd en helemaal opnieuw ingericht. Deze aanpak tekent de ambitie van het project ‘Uitgeleefd!’.

Er wordt niet zomaar een verzameling botten uitgestald; het gaat om een veelomvattend verhaal over gewervelde dieren. De curatoren Theo de Jong, stadsarcheoloog van Helmond en specialist archeozoölogie, en Jessie Burgmans, conservator Peel in het Astense museum, brengen zoölogische archeologie en paleontologie samen.

Variëteit

Het uitgangspunt voor de expositie zijn dieren die in  Brabant leefden en de verhalen die hun botten en skeletten vertellen over hun leefwereld.

In deze provincie alleen al is een enorme variatie aan dierenresten in de bodem te vinden. Hoe dieper je graaft, hoe groter de variëteit die naar boven komt. Het betreft zoogdieren, vogels, reptielen, amfibieën en vissen.

Op het maaiveld kun je botten vinden van in het verkeer omgekomen dieren of afgekloven botten van prooidieren. In de grond vindt een archeoloog botten van slachtafval of van begraven huisdieren en vee. Dieper gravend komen resten van dieren uit het holoceen tevoorschijn, zoals jachtwild van prehistorische jager-verzamelaars en de eerste gedomesticeerde dieren zoals honden, koeien en schapen. Maar ook uitgestorven ijstijddieren als mammoet of wolharige neushoorn. Uit diepe zandwinningen duiken botresten op van walvissen, zeehonden en haaien, hetgeen bewijst dat Brabant ooit zee was. Het alleroudste stuk is een botrest van een (weliswaar in Limburg gevonden) dinosaurus!

Topstukken
In de expositie ‘Uitgeleefd! Beesten & Botten uit Brabantse Bodem’ zijn complete skeletten te zien van vissen, reptielen, vogels en kleine zoogdieren. Maar ook van ree, wolf, hond, everzwijn en varken. Uitgelegd wordt hoe moderne skeletten behulpzaam zijn bij onderzoek naar opgedolven botten. Botten van neushoorns uit de ijstijd worden ter vergelijking samen getoond met het skelet van een moderne neushoorn. Bijzonder zijn de botten van exotische dieren – zoals een zeekoe – en een heus rariteitenkabinet. Een topstuk is een middeleeuws paard, waarvan de laatste maaltijd bekend is. Natuurlijk maken ook de vaste collectie-items mammoet, oerrund en walvisskelet in de museumzaal ‘De Peel aan Zee’ deel uit van de Uitgeleefd-expositie.

‘Chat-botten’      

Een regelrechte primeur is dat je via AI-techniek (chatbot) met vier dierenskeletten in gesprek kunt. De museumbezoeker kan de betreffende beesten vragen stellen over hun leven en die worden keurig beantwoord. De ‘chat-botten’ vertellen alles over hun eigen leven. Daarnaast is er een audiotour beschikbaar die het publiek met verhalen door de expositie leidt.

Tot de tentoonstelling behoren ook twee interactieve chatbots (een uil met veldmuis en een mol) die als reizende ambassadeurs worden ingezet. Ze gaan naar scholen, bibliotheken, gemeenschapshuizen, VVV’s etc. die zich daar voor inschrijven.

Beleving & educatie 

De tentoonstelling ‘Uitgeleefd! Beesten & Botten uit Brabantse Bodem’ is gericht op jong en oud. Voor gezinnen en grootouders met kleinkinderen valt er veel te beleven. Zo kunnen kinderen zelf een skelet opgraven in een zandbak of er een bijeen puzzelen.

De expositie biedt ook veel aanknopingspunten voor educatieve activiteiten. Het thema past bij biologieonderwijs op scholen. Er komt een lesboekje voor basisscholen. Verder zijn er  samenwerkingsafspraken met het Varendonck College in Asten-Someren en het Ter Aa College in Helmond. Er komen specialistendagen en er worden lezingen georganiseerd.  

Partners

De expositie ‘Uitgeleefd! Beesten & Botten uit Brabantse Bodem’ wordt mede mogelijk gemaakt door het Cultuurfonds Digitall, het Cultuurfonds Publieksarcheologie, Leader De Peel, het Rabobank Coöperatiefonds, Stichting Tiny & Anny van Doorne, Covelssmits fonds en Hendruk Mullerfonds. Daarnaast zijn er nog enkele bedrijven die hun medewerking verlenen aan de realisatie van deze bijzondere tentoonstelling.

 Meer info: https://museumklokenpeel.nl/uitgeleefd