Lezing: 'Oirschot en Best: gescheiden en verenigd'

Best bestaat ongeveer duizend jaar. Achthonderd jaar daarvan was Best een onderdeel van Oirschot. Oirschot was van oudsher een van de hoofdplaatsen van Kempenland. In 1526 was Oirschot met ongeveer 4500 inwoners veruit de grootste plaats uit de omgeving. Het was een centrum van het Christendom met de Sint-Petruskerk uit 1268 als kapittelkerk en was een vrije heerlijkheid met eigen rechtspraak.

De Meierij van Den Bosch was ingedeeld in vier kwartieren: Oirschot in Kempenland, Liempde hoorde bij graafschap Rode en was onderdeel van Peelland, Boxtel behoorde tot het kwartier van Oisterwijk. De gemeijnt van de Scheeken lag op de grens van Oirschot, Liempde en Sint-Oedenrode. Conflicten over het gebruikt van deze gemeijnt – ook toen al was het gras aan de overzijde van de grens groener dan op eigen terrein – leverden een aantal processen op waarvan de akten bewaard zijn gebleven. Deze leveren veel informatie op over het leven in die tijd.

De neergang van Oirschot begon in de achttiende eeuw. De nieuwe steenweg van Den Bosch naar Luik, via Best en Eindhoven, (de huidige A2) en de spoorlijn van Utrecht en Tilburg naar Eindhoven gingen aan haar neus voorbij. Best werd in 1820 een zelfstandige gemeente. De goede verbindingen en de nabijheid van Eindhoven zorgden voor economische groei. Na 200 jaar scheiding fuseren de gemeenten in 2028 tot Best-Oirschot.

Anton Neggers is jurist met een passie voor historie. Hij is voorzitter van Heemkundekring de Heerlijkheid Oirschot. Hij publiceert regelmatig over genealogie en regionale historie, met name over de rechtspraak in de zeventiende en achttiende eeuw.